Nova studija prof. dr. Olivera Jensa Schmitta razbija neke mitove o srpskoj povijesti. Prema Schmittu, Srbi su Osmanlijama pružili odlučnu pomoć u osvajanju Balkana
U srpskoj kulturi sjećanja nema mjesta dilemama: Srbi su, prema ovom ustaljenom narativu, 1389. godine branili kršćanstvo u bitci kod Fušë-Kosova protiv Osmanlija. U novoj studiji nedavno objavljenoj u časopisu “Zeitschrift für Balkanologie” (Journal of Balkanology), profesor povijesti na Sveučilištu u Beču, Oliver Jens Schmitt, razbija nekoliko mitova o srpskoj povijesti i zaključuje da su srpske elite nakon 1389. godine Osmanlijama pružile odlučnu pomoć u osvajanju Balkana. Schmitt je u ponedjeljak objavio sažetak svoje studije u austrijskim novinama “Der Standard”.
Prema Schmittu, dovoljan je pogled na izvore i povijesne knjige da se utvrdi da je u svim odlučujućim trenucima osmanske povijesti od 1389. do 1459. godine, kada je nestao srpski despotat (principat), srpski aristokratski sloj stao na stranu Osmanlija i intervenirao protiv kršćanskih protivnika Osmanlija. Godine 1395. ortodoksni knez Vlaške Mircea (Stariji) suočio se s osmanskim sultanom Bajazitom I. Osmansku pobjedu omogućili su srpski aristokrati, koji su služili osmanskoj vojsci kao vazali, među njima posebno Marko Kraleviqi. U srpskom sjećanju, Kraleviqi je heroj rata protiv Osmanlija, u povijesnoj stvarnosti borio se za drugu stranu, za Osmanlije, piše Schmitt.
Godinu dana kasnije, 1396. godine, ugarski kralj Žigmund Luksemburški okupio je aristokrate iz cijele Europe kako bi prodrli u srce Osmanskog Carstva, u današnju Bugarsku. Cilj je bio protjerati Osmanlije. U bitci kod Nikopolja na Dunavu, srpske snage predvođene Stefanom Lazarevićem, sinom kneza Lazara koji je poginuo sedam godina ranije, utjecale su na osmanske trupe da pobijede. Kršćani su poraženi, bogati aristokrati su zatvoreni, a mnoge francuske aristokratske obitelji bankrotirale su plaćajući sultanu novac za taoce, ističe Schmitt.
Još 1402. godine mongolski vladar Timur Lenk umarširao je u Anadoliju. U blizini Ankare suočio se s osmanskim sultanom Bajazidom I. Osmanska vojska se raspala jer su sultanovi tursko-muslimanski vazali prebjegli na Mongole, a osmanski knezovi su prebjegli. Jedini koji se borio do kraja protiv Mongola bio je Stefan Lazareviqi i njegove trupe. Osmanlije su 1430. napale Solun, pored Carigrada, najvažniji grad na Balkanu. Odlučujući sudionici bili su srpski vojnici pod vodstvom Grgura Brankovića. Kada je 1453. godine sultan Mehmet opkolio Istanbul i 29. svibnja ga zauzeo, srpske trupe bile su dio osmanske vojske, a ne na strani pravoslavnih Bizantinaca.
Srbi pomagali agresoru!
U svojoj studiji Schmitt objašnjava razlog zašto su Srbi podržavali Osmanlije u invaziji na Balkan. Nakon poraza u bitci kod Fušë-Kosova, srpski aristokrati postali su vazali Osmanlija, posebno dinastija Llazarević i Branković. Brakovi između dinastija igrali su središnju ulogu. Olivera Llazarević udala se za sultana Bajazita I., a Mara Branković za sultana Murata II (1422.-1451.). Uz ove dame, na sultanov dvor došli su i drugi Srbi. Osmanske kronike opisuju Oliveru kao “femme fatale”, koja je uvela pijenje alkohola na sultanov dvor i tako uzdrmala stare sultanske tradicije. Nakon smrti supruga, Mara Branković preselila se u južnu Makedoniju i godinama držala pijune tajne diplomacije prema Zapadu, posebno prema Veneciji. Na osmanskom dvoru stvorena je srpska elita i do 16. stoljeća srpski je tamo bio vrlo raširen.
Giorgo Sfranze, savjetnik posljednjeg bizantskog cara Konstantina XI. i svjedok pada Bizanta, dok je bio u egzilu na Krfu, formulirao je najoštriju optužbu protiv Srba, piše Schmitt.
“Srbija je mogla tajno slati novac i ljude s različitih teritorija. Je li netko vidio novac? Doista, poslali su novac i mnogo ljudi, ali su ga poslali emiru (mislim na Mehmeda II.), koji je opsjedao grad (Carigrad). A Turci su se radovali i govorili: vidite, i Srbi su protiv vas”, napisao je Giorgo Sfranze. Duboko depresivan, ovaj se Bizantinac sjetio srpske uloge u padu Carigrada, gdje je Konstantin XI. pao u borbi. Srpske elite nisu pokazivale ortodoksnu solidarnost, naglašava Schmitt.
